51,53 / 15,16 / 3,4

Scharrelaar

CDNA beoordeelsoort: ja

Coracias garrulus  ·  European Roller

Soort broedt in Zuid- en Oost-Europa, Noord-Afrika en West-Azië; overwintert in tropisch Afrika.

De pre-1980 gevallen van de soort zijn niet herzien. Gevallen van vóór 1900 staan vermeld in Eykman et al (1949). Voor 1900-68 zijn alleen de door Kist et al (1970) genoemde gevallen opgenomen, inclusief onbevestigde gevallen (#).

Er bestond verwarring over de gegevens van een aantal 19e-eeuwse specimens. Bij het vergelijken van Albarda (1897) en Boekema et al (1983) is duidelijk dat het eerste door Eykman et al (1936) vermelde geval foutief gedateerd was op 1885 in plaats van 1855. Dit werd bevestigd door het etiket van een specimen afgestaan door P J Baron van Pallandt van Duinrell, Zuid-Holland, dat in september 1996 aanwezig was in ZMA (Cornelis Hazevoet in litt, contra Ardea 15: 29-30, 1926). De precieze plaats (provincie) van een waarneming vermeld door Eykman et al (1936) voor mei 1885 te Zevenhuizen blijft onduidelijk (Groningen of Zuid-Holland). De soort is ondanks het toegenomen aantal vogelaars steeds minder vaak waargenomen. Daarbij moet men zich overigens bedenken dat liefst de helft van de 46 gevallen tot en met 1975 als onbevestigd te boek staat. Vooral na 1982 werd de soort nauwelijks nog gezien en in 1983-2004 werd hij in slechts zes van de 22 jaren vastgesteld. Dit stemt overeen met het feit dat hij in Noord-Europese landen als Denemarken, Duitsland en Zweden als broedvogel is verdwenen waarbij de grootste afname plaatsvond sinds 1950. Drie kwart van de gevallen tot 2000 was in het voorjaar, van 4 mei tot eind juni. Er zijn tot 2015 behalve een behoorlijk aantal gevallen uit juli-augustus ook acht in het najaar waarvan de gevallen in november 1891 en december 1975 onwaarschijnlijk laat zijn. Het december-geval is niet gedocumenteerd en zou moeten worden herzien. Alleen in 1968, (vermoedelijk) 1969 en 1971 bleef een vogel langer dan een week aanwezig. Vrijwel alle gevallen tot 2015 hadden betrekking op één exemplaar; vier gevallen betroffen twee exemplaren. Het hoogste aantal komt uit Gelderland hetgeen samen met het hoge aantal voor Overijssel een oostelijk overwicht illustreert. De vier vogels van 2001-16 bevonden zich echter in Noord- en Zuid-Holland.

Zeldzame vogels van Nederland [2001]; ABvdBerg [2016]

 

Scharrelaar
jaren | maanden | decades | verblijfsduur

datum prov, gemeente
1. 31 mei 1855 ZH Wassenaar
2. juli 1885 UT Amerongen
3. november 1891 OV Ommen
4. september 1919 OV Dinkelland
5. 3 oktober 1921 OV Dinkelland
6. 4 mei 1924 GE Arnhem
7. 6 mei 1934 ZH Wassenaar
8. 22 juni 1935 ZH Den Haag
9. juni 1936 ZH Cromstrijen
10. 21 augustus 1936 UT Vianen
11. 24 augustus 1936 ZH Wassenaar
12. 2 juni 1941 ZH Goes
13. 2 t/m 5 juni 1946 FR Terschelling
14. augustus 1949 ZL Schouwen-Duiveland
15. mei 1951 ZL Schouwen-Duiveland
16. 4 juni 1954 GE Apeldoorn
17. 15 t/m 16 juni 1954 GE Ede
15 t/m 16 juni 1954 GE Arnhem
15 juni 1956 LI Vaals
18. 24 t/m 27 mei 1958 OV Wierden
19. 2 juli 1958 FR Gaasterlân-Sleat
20. 8 mei 1959 GE Rozendaal
21. 25 juni 1959 GE Arnhem
22. 2 juli 1959 GE Apeldoorn
23. september 1959 GE Voorst
24. 14 mei 1960 ZH Westvoorne
25. 30 mei 1964 UT Leusden
26. 30 t/m 31 mei 1964 NH Texel
27. 19 mei 1966 GE Rheden
28. 15 juni 1966 NH Texel
29. 6 juni 1967 FR Opsterland
30. 17 juni 1968 FL Noordoostpolder
31. 23 juli 1968 OV Kampen
32. 10 t/m 19 augustus 1968 GE Brummen
33. 25 mei 1969 GE Harderwijk
18 juni 1969 GE Harderwijk
34. 26 t/m 28 mei 1969 FR Gaasterlân-Sleat
35. 12 juni 1969 FR Ameland
36. juni 1969 FR Schiermonnikoog
37. 22 mei t/m 7 juni 1971 FR Ameland
38. 30 mei 1971 ZH Den Haag
39. 31 mei 1971 NH Texel
40. 5 juni 1971 GE Ede
41. 8 juni 1971 FR Terschelling
42. 24 juni 1971 FR Ameland
43. 14 juni 1972 GE Epe
44. 28 mei 1973 LI Bergen (L)
45. 25 juni 1974 GE Aalten
46. 29 december 1975 UT Amersfoort
47. 10 juli 1976 LI Roermond
24 april 1977 FR Ameland
48. 4 t/m 10 juni 1977 NB Boxtel
49. 19 juni 1977 DR Westerveld
50. 25 juni 1978 DR Westerveld
51. 12 juni 1979 NB Gilze en Rijen
20 mei 1980 NL onbekend
52. 7 juni 1980 NH Texel
9 juni 1980 OV Hellendoorn
53. 13 juni 1980 ZH Wassenaar
54. 10 mei 1981 NH Wormerland
55. 21 t/m 26 mei 1982 FL Zeewolde
56. 27 mei 1982 NH Bloemendaal
57. 10 september 1982 NH Bergen (NH)
58. 22 mei 1984 NB Onderbanken
59. 15 mei 1988 ZH Wassenaar
60. 3 t/m 5 juni 1988 LI Bergen (L)
61. 5 juli 1988 UT Utrechtse Heuvelrug
5 oktober 1991 NH Bloemendaal
62. 7 juni 1992 DR Westerveld
63. 4 t/m 7 juni 1994 ZL Terneuzen
64. 14 september 1994 NH Bergen (NH)
17 mei 1997 NB Deurne
65. 13 t/m 15 juni 1997 GE Ermelo
13 t/m 15 juni 1997 GE Ermelo
66. 18 t/m 19 juni 1998 ZH Alblasserdam
14 augustus 2004 DR Westerveld
67. 15 t/m 20 september 2005 NH Texel
20 september 2005 FR Súdwest-Fryslân
15 mei 2007 ZH Leiden
68. 10 juli 2011 ZH Bernisse
23 april 2014 ZH Delft (gemeente)
69. 14 juni 2015 NH Zandvoort (gemeente)
één geval aantal gevallen geclusterd, zoom in voor individuele gevallen
vervolglocatie van een geval geval binnen deze gemeente, hetzij geval niet nauwkeuriger bekend, of kwetsbare plaats

Scharrelaar, Zuidland, 10 Juli 2011, Frank Meeuwissen

Scharrelaar, Zuidland, 10 Juli 2011, Frank Meeuwissen

Scharrelaar, Zuidland, 10 Juli 2011, Frank Meeuwissen

Scharrelaar, Zuidland, 10 juli 2011, Vincent Hart

Scharrelaar, Amsterdamse Waterleidingduinen, 14 juni 2015, Frank Coenjaerts

Ja, ik geef toestemming Dutch Birding is wettelijk verplicht om je toestemming te vragen voor het gebruik van cookies en soortgelijke technieken, en je te informeren over het gebruik daarvan op de site. Dutch Birding gebruikt cookies en soortgelijke technieken voor de volgende doeleinden: het optimaliseren van de website, het gebruik, beheer en gericht kunnen tonen van advertenties, de integratie van social media, het verzamelen en analyseren van statistieken.

Voor een aantal van bovenstaande punten is het vastleggen van bezoekersgedrag noodzakelijk. Ook derde partijen kunnen deze cookies plaatsen, zoals bijvoorbeeld het geval is bij embedded video's van YouTube.