6, 36 · 33, 191-205 · 32,37

Witbandkruisbek

CDNA beoordeelsoort: nee
laatste jaar beoordeeld door CDNA: 2014

Loxia leucoptera  ·  Two-barred Crossbill

Broedt en overwintert in Noord-Eurazië; in sommige najaren zuidwestwaarts trekkend.

Driemaal was er sprake van een duidelijke invasie: in september 1889 (32 exemplaren), in augustus-november 1990 (15) en in augustus 1997-april(juli) 1998 (181; DB 21: 82-96, 1999). De invasies van 1990 en 1997 bereikten België nauwelijks (of niet); daarentegen werden in 1889 (en 1890) 23 exemplaren in België verzameld die vrijwel alle bewaard zijn gebleven (Gunter De Smet in litt). Bij de invasie van 1889 werd de determinatie aanvaard van tamelijk grote groepen waarvan in feite slechts enkele exemplaren goed werden gedocumenteerd. Dit geschiedde te Harderwijk, Gelderland (drie van 22 verzameld), en te Bloemendaal, Noord-Holland (twee van 10 verzameld). Een aantal in 1990 werd niet aan de CDNA voorgelegd zoals twee van 6 november tot 1 december te Smilde, Drenthe (Drentse Vogels 7: 70, 1991).

In de 100 jaren tussen de invasies van 1889 en 1990 werden slechts zes gevallen aanvaard. Zowel bij de invasie van 1990 als die van 1997 kwamen in augustus en begin september de eerste meldingen waarvan de meeste uit het noordwesten. De vogel van 2 september 1990 te Den Helder, Noord-Holland, werd door een auto aangereden en stierf een dag later. Dit exemplaar was interessant door zijn zeer smalle witte randen aan grote en middelste dekveren en tertials waardoor hij in het veld bijzonder moeilijk te onderscheiden moet zijn geweest van een Kruisbek L curvirostra die soms opvallende maar smalle, dubbele witte vleugelstrepen kan hebben (DB 2: 33-35, 1980; 4: 100-102, 1982; 5: 26-27 1983). De staart/vleugel-ratio van 0,72 (vleugel 95 en staar 68 mm) was echter beslissend voor de determinatie (cf Svensson 1984, 1992). De herkomst van een uit Amerika afkomstige Witvleugelkruisbek L I leucoptera  op 7 oktober 1963 te De Zilk, Noordwijkerhout, Zuid-Holland, is twijfelachtig (cf Fitis 20: 26, 1984 (foto)); de vogel werd gefotografeerd in gevangenschap en leefde in een volière na in vreemde omstandigheden te zijn gevangen. 

In 2000-14 kwamen drie invasies voor in 2002/03 (11 gevallen in augustus-februari), 2011 (vijf gevallen in augustus-november) en 2013/14 (negen gevallen in juli-januari). De soort wordt sinds 1 januari 2015 niet langer beoordeeld door de CDNA.

Zeldzame vogels van Nederland [2001]; ABvdBerg [2016]

Witbandkruisbek Roland Jansen, Westerveld (DR), 9 februari 2005
jaren | maanden | decades | verblijfsduur

datum prov, gemeente
30 december 1845 UT Baarn (gemeente)
15 februari 1846 UT Baarn (gemeente)
1. 18 juli 1884 GE Harderwijk
2. 11 t/m 19 september 1889 GE Harderwijk
3. 17 september 1889 NH Bloemendaal
oktober 1889 FR Dongeradeel
oktober 1891 NH Texel
4. 7 september 1942 GE Harderwijk
2 oktober 1942 GE Ede
25 november 1942 GE Ede
7 oktober 1963 ZH Noordwijkerhout
1 november 1964 NH Castricum
5. 31 juli 1972 FR Ameland
6. 29 december 1972 GE Epe
11 november 1983 NL onbekend
23 november 1983 NL onbekend
7. 3 maart 1984 GE Renkum
7 maart 1984 NL onbekend
8. 9 april t/m 6 mei 1984 DR De Wolden
9 april t/m 6 mei 1984 DR Westerveld
9. 2 februari 1987 GE Epe
10. 8 augustus 1990 OV Losser
11. 24 augustus 1990 FR Terschelling
2 september 1990 NH Den Helder
17 oktober 1990 GE Barneveld (gemeente)
12. 27 oktober 1990 OV Dalfsen
13. 8 november 1990 t/m 1 februari 1991 UT Baarn
14. 11 t/m 26 november 1990 UT Baarn
15. 23 november 1990 t/m 1 februari 1991 NH Hilversum
16. 25 november 1990 t/m 24 januari 1991 LI Reusel-De Mierden
17. 15 t/m 21 april 1991 GE Apeldoorn
18. 27 november 1993 t/m 9 januari 1994 UT Baarn
19. 12 augustus 1997 FR Vlieland
20. 18 augustus 1997 FR Ameland/Terschelling
21. 21 augustus 1997 FR Schiermonnikoog
22. 6 september 1997 FR Vlieland
23. 6 september 1997 ZL Schouwen-Duiveland
24. 15 t/m 26 september 1997 GE Ede
25. 30 oktober 1997 t/m 8 februari 1998 GE Wageningen
26. 15 november 1997 NH Hilversum
27. 2 december 1997 t/m 29 januari 1998 NH Huizen
28. 5 december 1997 t/m 12 januari 1998 FL Noordoostpolder
29. 20 december 1997 UT Rhenen
30. 25 december 1997 t/m 5 mei 1998 FR Opsterland
6 januari 1998 FR Ooststellingwerf
11 januari 1998 FR Opsterland
19 t/m 25 juli 1998 FR Ooststellingwerf
31. 28 december 1997 DR Westerveld
32. 29 december 1997 NH Bergen (NH)
33. 31 januari 1998 NH Castricum
11 februari 1998 NH Castricum
13 maart t/m 5 april 1998 NH Castricum
34. 8 februari t/m 18 april 1998 GE Rheden
8 februari t/m 18 april 1998 GE Rheden
8 februari t/m 18 april 1998 GE Rheden
35. 14 februari t/m 1 mei 1998 DR Westerveld
14 februari t/m 1 mei 1998 DR Midden-Drenthe
36. 25 februari t/m 6 april 1998 UT Baarn
37. 8 april 1998 GE Ede
38. 9 april 1998 GE Apeldoorn
12 december 1998 OV Hellendoorn
39. 10 oktober 1999 ZH Noordwijk
12 oktober 1999 GR Eemsmond
40. 17 februari 2002 NH Castricum
41. 18 augustus 2002 FR Vlieland
42. 20 augustus 2002 GR Groningen
43. 28 augustus 2002 ZL Schouwen-Duiveland
44. 15 september 2002 t/m 23 februari 2003 NH Huizen
24 t/m 25 september 2002 FR Terschelling
10 november 2002 ZL Vlissingen
45. 12 november 2002 DR Westerveld
46. 16 november 2002 GE Apeldoorn
47. 20 november 2002 NH Huizen
48. 23 november 2002 GR Vlagtwedde
49. 23 t/m 24 november 2002 UT Baarn
50. 27 t/m 29 december 2002 LI Reusel-De Mierden
51. 16 t/m 26 februari 2003 FR Opsterland
52. 4 september 2004 DR Westerveld
53. 22 oktober 2004 OV Steenwijkerland
54. 4 november 2004 GE Epe
55. 30 januari t/m 16 februari 2005 DR Westerveld
56. 22 februari 2006 FR Schiermonnikoog
57. 3 augustus 2011 ZH Noordwijk
58. 20 augustus 2011 UT Rhenen
24 augustus 2011 NH Bussum
59. 5 oktober t/m 1 november 2011 FR Vlieland
60. 6 oktober 2011 UT Rhenen
7 t/m 11 oktober 2011 UT Rhenen
61. 5 november 2011 NH Texel
62. 25 april t/m 3 juni 2012 FR Terschelling
19 juni 2012 ZL Veere
63. 21 juli 2013 GR Eemsmond
64. 22 juli 2013 NH Texel
25 juli 2013 UT Leusden
65. 25 juli t/m 5 augustus 2013 UT Rhenen
17 augustus 2013 FR Ooststellingwerf
25 september 2013 UT Utrechtse Heuvelrug
66. 29 september 2013 FR Terschelling
23 t/m 24 oktober 2013 FR Terschelling
67. 7 november 2013 t/m 4 februari 2014 GR Haren
68. 17 t/m 23 november 2013 FR Ooststellingwerf
69. 23 november 2013 DR Westerveld (gemeente)
70. 7 t/m 9 december 2013 OV Enschede (gemeente)
12 december 2013 OV Deventer (gemeente)
71. 31 december 2013 t/m 26 januari 2014 UT Utrechtse Heuvelrug
één geval aantal gevallen geclusterd, zoom in voor individuele gevallen
vervolglocatie van een geval geval binnen deze gemeente, hetzij geval niet nauwkeuriger bekend, of kwetsbare plaats

Witbandkruisbek, Vlieland, 9 oktober 2011, Tijmen van Doornik

Witbandkruisbek, Vlieland, 21 oktober 2011, Jan de Jong

Witbandkruisbek. Haren, 1 december 2013, Guus van Duin

Witbandkruisbek, Utrechtse Heuvelrug, 12 januari 2014, Gerard Hart

Roy Slaterus · Witbandkruisbek

Arnoud B van den Berg · Witbandkruisbek

Ruud van Beusekom · Witbandkruisbek

Magnus S Robb/The Sound Approach · Witbandkruisbek

Magnus S Robb/The Sound Approach · Witbandkruisbek

Magnus S Robb/The Sound Approach · Witbandkruisbek

Magnus S Robb/The Sound Approach · Witbandkruisbek

Magnus S Robb/The Sound Approach · Witbandkruisbek

Magnus S Robb/The Sound Approach · Witbandkruisbek

Magnus S Robb/The Sound Approach · Witbandkruisbek

Arnoud B van den Berg/The Sound Approach · Witbandkruisbek

Jaap Dijkhuizen · Witbandkruisbek

Dick Groenendijk · Witbandkruisbek

Dick Groenendijk · Witbandkruisbek

Remco Jousma · Witbandkruisbek

Sam Gobin · Witbandkruisbek

Sam Gobin · Witbandkruisbek

Pieter Geert Gelderblom · Witbandkruisbek

Bas Verhoeven · Witbandkruisbek

Niels van Pelt · Witbandkruisbek

Ja, ik geef toestemming Dutch Birding is wettelijk verplicht om je toestemming te vragen voor het gebruik van cookies en soortgelijke technieken, en je te informeren over het gebruik daarvan op de site. Dutch Birding gebruikt cookies en soortgelijke technieken voor de volgende doeleinden: het optimaliseren van de website, het gebruik, beheer en gericht kunnen tonen van advertenties, de integratie van social media, het verzamelen en analyseren van statistieken.

Voor een aantal van bovenstaande punten is het vastleggen van bezoekersgedrag noodzakelijk. Ook derde partijen kunnen deze cookies plaatsen, zoals bijvoorbeeld het geval is bij embedded video's van YouTube.