Brileider 0 · 0 · 1

Broedt in Oost-Siberië, Rusland, en Alaska, Verenigde Staten; overwintert in wakken in het pakijs in de Beringzee

De ontdekking van een mannetje bij de IJzeren Kaap langs de oostkust van Texel, Noord-Holland, in de middag van 13 januari 2025 was misschien wel de meest onverwachte ontdekking van een dwaalgast ooit in Nederland. De vogel bleef maanden ter plekke en naast 1000en vogelaars uit Nederland kwamen er ook vele 100en uit heel Europa en soms daarbuiten naar Texel. Hij trok op met Eiders S mollissima maar was meestal wat los van de groepjes Eiders te vinden. Hij bleef maandenlang in ongeveer hetzelfde gebied. Vanaf april werden waarnemingen onregelmatiger en schoof hij wat op naar het van het eiland en zat hij vaak op zeer grote afstand van de dijk. Op 26 april pleisterde hij enkele uren binnendijks op het droge bij Utopia maar dit gedrag werd niet herhaald. Op 11 juni werd hij voor het laatst waargenomen (en gefotografeerd) bij de Volharding bij De Cocksdorp. De soort is in kleine aantallen in gevangenschap bekend op verschillende plekken in Nederland. Exemplaren in gevangenschap zijn echter in de regel geringd en vaak geleewiekt en het zijn kostbare vogels. De kans op een escape zonder zichtbare kenmerken en met natuurlijk gedrag is daardoor erg klein. Eerdere gevallen van Brileiders in Noord-Noorwegen en de Noordelijk IJszee (vijf gevallen van 10 exemplaren in het West-Palearctische Gebied, tot c 5000 km afstand van de Beringstraat) geven aan dat deze soort over grote afstanden kan afdwalen. Wellicht dat het smelten van poolijs en het ontstaan van nieuwe vlieg- of zwemroutes met open water daar een rol in spelen.