Amoerroodstuitzwaluw aanvaard als nieuwe soort voor Nederland

9 januari 2026  ·  Enno B. Ebels

Op 9 mei 2025 om c 07:00 ontdekten Jeroen de Bruijn en Han Zevenhuizen op de uiterste noordpunt van Texel, Noord-Holland, een afwijkende zwaluw samen met enkele Boerenzwaluwen Hirundo rustica die zij in eerste instantie determineerden als Roodstuitzwaluw Cecropis rufula. Na enige tijd ontstond het gevoel dat er iets niet klopte: de lichte stuit viel minder op en het donkere petje was niet goed te zien, kenmerken die vaak juist opvallen bij een Roodstuitzwaluw. Op de foto’s was ook te zien dat de onderzijde behoorlijk gestreept was, een aanwijzing voor Amoerroodstuitzwaluw C daurica. Na c 20 minuten verdween hij uit beeld maar even later zagen Bram Rijksen en Marianne Rijksen hem aan de voet van de vuurtoren. Na c 2 minuten vloog hij weg in zuidelijke richting en is daarna niet meer waargenomen. De opvallend gestreepte en wat groezelige onderdelen, eenkleurig donkeroranje stuit, ontbrekende oranje doorlopende nekband en afwezigheid van een opvallende wenkbrauwstreep wezen op een Amoerroodstuitzwaluw. De waarneming werd ingediend en begin januari 2026 door de CDNA aanvaard als eerste geval voor Nederland; een ‘roodstuitzwaluw’ op 26 mei 2013 bij IJmuiden, Noord-Holland, vertoonde ook kenmerken van Amoerroodstuitzwaluw maar het kleine aantal beschikbare foto’s toonde net te weinig details (vooral van de nek) om aanvaarding mogelijk te maken. Een quick-scan van alle aanvaarde Roodstuitzwaluwen in Nederland tot en met 2004 (het laatste jaar als beoordeelsoort) én alle gedocumenteerde vogels na 2004, leverde geen vogels op die kenmerken vertoonden van Amoerroodstuitzwaluw. Deze scan was uitgevoerd nadat Roodstuitzwaluw en Amoerroodstuitzwaluw vanaf 1 januari 2025 als aparte soorten werden beschouwd. Eerdere gevallen van Amoerroodstuitzwaluw in Europa (14) waren in Denemarken, Finland, Noorwegen, Schotland en Zweden en elders in het West-Palearctische gebied in Egypte, Israël, Oman en Turkije. Er zijn verschillende ondersoorten: C d daurica broedt van Kazachstan tot Noordoost-Azië en C d japonica in het uiterste oosten van Azië, inclusief Japan en Korea, zuidelijk tot Australië. Zes andere ondersoorten met beperkt trekgedrag komen voor op het Indisch Subcontinent en in Zuidoost-Azië en de Filippijnen. Beide noordelijke ondersoorten zijn trekvogels. De ondersoort kon in dit geval niet worden bepaald. De CDNA had geen twijfels over een wilde herkomst en de soort is geplaatst in categorie A van de Nederlandse lijst.

Summary On 9 May 2025, an Eastern Red-rumped Swallow Cecropis daurica stayed briefly on the northern tip of Texel, Noord-Holland, the Netherlands, and was seen by four observers. It was first assumed to be a Red-rumped Swallow C rufula but characters noted in the field and on photographs pointed towards Eastern Red-rumped, such as the uniform orange rump, strongly streaked underparts, absence of a pale neck band and dusky head side without a pale supercilium. The observation was submitted and accepted as the first for the Netherlands (a previous candidate on 26 May 2013 probably concerned this species but the few available photographs showed just too little detail to allow acceptance). Eastern Red-rumped breeds in Asia, from Kazakhstan east to Japan, and south to Australia, with two northern subspecies being migratory. It is a rare vagrant in Europe (14 previous records: Denmark, Finland, Norway, Scotland and Sweden) and elsewhere in the Western Palearctic (Egypt, Israel, Oman and Turkey). The species has been placed in category A of the Dutch list.