Eerste serie besluiten over categorie D

10 november 2025  ·  Enno B. Ebels & Koen Stork

In juli 2025 heeft de commissie het Plan van Aanpak Categorie D gepubliceerd (zie: definitieve versie Plan van Aanpak juli 2025). Na de zomer is gestart met de beoordeling van de (onder)soorten die in het Plan van Aanpak zijn genoemd. De commissieleden hebben twee keer gestemd, de eerst ronde blind en de tweede ronde open. Voor alle statusbeslissingen geldt dat de meerderheid van stemmen (vijf of meer) de uitkomst bepaalt. In de tweede ronde zijn eerst alleen de soorten beoordeeld die in de eerste ronde een duidelijke meerderheid voor een bepaalde categorie hadden (zeven of acht stemmen; ronde 2a). Een kleine groep waarover de meningen in ronde 1 meer verdeeld waren wordt in een latere fase behandeld (ronde 2b). Voor deze laatste groep wil de commissie namelijk meer tijd nemen om nader onderzoek te kunnen doen of informatie op te vragen uit andere landen. Vooralsnog is geen enkele (onder)soort in categorie D geplaatst, maar er zijn nog 15 kanshebbers over.

De volgende soorten zijn geplaatst in categorie A / the following species have been placed in category A:

• Witkopeend / White-headed Duck Oxyura leucocephala
• Kleine Canadese Gans / Cackling Goose Branta hutchinsii
• Harlekijneend / Harlequin Duck Histrionicus histrionicus
• Buffelkopeend / Bufflehead Bucephala albeola
• Grote Tafeleend / Canvasback Aythya valisineria
• Amerikaanse Tafeleend / Redhead Aythya americana
• Purperkoet / Western Swamphen Porphyrio porphyrio
• Roze Pelikaan / White Pelican Pelecanus onocrotalus
• Kroeskoppelikaan / Dalmatian Pelican Pelecanus crispus
• Groene Reiger / Green Heron Butorides virescens
• Jufferkraanvogel / Demoiselle Crane Grus virgo
• Indische Kievit / Red-wattled Lapwing Vanellus indicus
• Grijskopkievit / Grey-headed Lapwing Vanellus cinereus
• Monniksgier / Cinereous Vulture Aegypius monachus
• Afrikaanse Vink / African Chafffinch Fringilla spodiogenys
• Bruinkopgors / Red-headed Bunting Emberiza bruniceps
• Rosse Gors / Chestnut Bunting Emberiza rutila
• Indigogors / Indigo Bunting Passerina cyanea

De volgende soorten zijn geplaatst in categorie E / the following species have been placed in category E:

• Palmtortel / Laughing Dove Streptopelia senegalensis
• Maskerduif / Namaqua Dove Oena capensis
• Grijskoppurperkoet / Grey-headed Swamphen Porphyrio poliocephalus
• Kleine Pelikaan / Pink-backed Pelican Pelecanus rufescens
• Herdersplevier / Kittlitz’s Plover Anarhynchus pecuarius
• Witbandzeearend / Pallas’s Fish Eagle Haliaeetus leucoryphus
• Amerikaanse Torenvalk / American Kestrel Falco sparverius
• Grauwe Buulbuul / Common Bulbul Pycnonotus barbatus
• Grijze Spreeuw / White-cheeked Starling Spodiospar cineraceus
• Mandarijnspreeuw / White-shouldered Starling Sturnia sinensis
• Witkruintapuit / White-crowned Wheatear Oenanthe leucopyga
• Bruinruggoudmus / Sudan Golden Sparrow Passer luteus
• Vale Woestijnvink / Desert Finch Rhodospiza obsoleta
• Langstaartroodmus / Siberian Long-tailed Rosefinch Carpodacus sibiricus
• Chinese Groenling / Oriental Greenfinch Chloris sinica
• Roodvoorhoofdkanarie / Red-fronted Serin Serinus pusillus
• Pallas’ Roodmus / Pallas’s Rosefinch Carpodacus roseus
• Weidegors / Meadow Bunting Emberiza cioides
• Huisgors / House Bunting Emberiza sahari
• Geelkeelgors / Yellow-throated Bunting Emberiza elegans
• Lazuligors / Lazuli Bunting Passerina amoena
• Witkruingors / White-crowned Sparrow Zonotrichia leucophrys

Voor Witkruintapuit en Witkruingors wijst de commissie erop dat de huidige status is gebaseerd op gevallen in Nederland van exemplaren met ringen, beschadigingen, afwijkend gedrag en/of zeer beperkte documentatie. Gezien het voorkomen in nabijgelegen Europese landen is voor deze twee soorten goed denkbaar dat een toekomstig geval waar in uiterlijk, gedrag en locatie niks op is aan te merken, in aanmerking komt voor aanvaarding in categorie A. Bij Grijskoppurperkoet wijst de commissie erop dat de ondersoort bij de meeste Nederlandse gevallen niet met zekerheid werd bepaald. Dit is essentieel voor het inschatten van de vagrancy potential, gezien de beperkte trekbewegingen van de meeste ondersoorten. Een geval dat met zekerheid betrekking heeft op de ondersoort P p caspius (dat kan een toekomstig geval maar ook een revisie van een oud geval zijn) zou een herijking van het huidige standpunt kunnen betekenen. Ook volgt de commissie de ontwikkeling van meerdere zuidelijke soorten met belangstelling. Zo zijn bijvoorbeeld Huisgors, Palmtortel en Bruinruggoudmus bezig met een noordwaartse uitbreiding. Mogelijk kunnen deze soorten Noordwest-Europa (en Nederland) in de toekomst in wilde staat bereiken.

De resterende (onder)soorten worden behandeld in ronde 2b (en zo nodig in een derde ronde). De afhandeling van deze stemrondes wordt binnen enkele maanden verwacht. Tot dat moment behouden deze (onder)soorten de status die ze nu hebben op de Nederlandse lijst. Alleen deze soorten kunnen potentieel dus nog in categorie D terecht komen. Zodra de uitslagen van deze laatste groep bekend zijn worden deze gecommuniceerd via Dutch Avifauna.

De volgende (onder)soorten worden nader onderzocht en komen potentieel in aanmerking voor categorie D / the following (sub)species will be investigated further and can potentially be placed in category D:

• IJslandse Brilduiker / Barrow’s Goldeneye Bucephala islandica
• Kaneeltaling / Cinnamon Teal Spatula cyanoptera
• Marmereend / Marbled Duck Marmaronetta angustirostris
• Kleine Flamingo / Lesser Flamingo Phoeniconaias minor
• Sporenkievit / Spur-winged Lapwing Vanellus spinosus
• Lammergier / Bearded Vulture Gypaetus barbatus
• Geelsnavelwouw / Yellow-billed Kite Milvus aegyptius
• Spotlijster / Northern Mockingbird Mimus polyglottos
• Schildraaf / Pied Crow Corvus albus
• Japanse Pestvogel / Japanese Waxwing Bombycilla japonensis
• Daurische Spreeuw / Daurian Starling Agropsar sturninus
• Cassiarjunco / Cassiar Junco Junco hyemalis cismontanus
• Geelkoptroepiaal / Yellow-headed Blackbird Xanthocephalus xanthocephalus
• Glanstroepiaal / Common Grackle Quiscalus quiscula
• Epauletspreeuw / Red-winged Blackbird Agelaius phoeniceus

Summary The committee has reached the first series of conclusions regarding the (re)placement of (sub)species in the newly established category D. The first list above contains species that are placed in category A, the second species that are placed in category E and the third all 15 (sub)species for which the committee will take extra time to come to final conclusions. Only the latter (sub)species therefore remain eligible for placement in category D. Two species (White-crowned Wheatear and White-crowned Sparrow) have been placed in E based on records of proven or suspected escapes but future birds without suspect plumage or bare parts features and/or behaviour may well become candidates for category A. Grey-headed Swamphen is placed in category E but with the remark that future or revised individuals proven to belong to the subspecies P p caspius could lead to a different view. The committee also holds an eye on some North-African species that are expanding northwards and which could be (re)considered as potential vagrants in the future. The results of the final voting round(s) are expected within a few months.

Enno B. Ebels & Koen Stork